ถาม : ปฏิฆะ หมายความว่าอย่างไร สภาวะเป็นเช่นไร
ตอบ : ปฏิฆะ แปลว่า ความขัดใจ, แค้นเคือง, ความขึงเคียด,
ความกระทบกระทั่งแห่งจิต ได้แก่ความที่จิตหงุดหงิดด้วยอำนาจโทสะ
จะโกรธจัด ระดับเป็นฟืนเป็นไฟ หรือเพียงหงุดหงิดนิด ๆหน่อย ๆ ในใจ ก็นับว่าเป็นปฏิฆะทั้งนั้น
ถูกนางอิจฉาตบหน้า แล้วโกรธ ..ก็เป็นปฏิฆะ
ถูกยุงกัด แล้วไม่พอใจ ..ก็เป็นปฏิฆะ
ยุงยังไม่ได้กัด แต่มันบินมาใกล้ ๆ เสียงหวี้ ๆ มาแถว ๆ หู แล้วรำคาญ ..ก็เป็นปฏิฆะ
นึกว่าบรรลุธรรม ครูบาอาจารย์ชี้กิเลสให้ดู บอกว่าไม่ใช่นะ แล้วรู้สึกผิดหวัง อย่างนี้ .. ก็เป็นปฏิฆะ
นับว่าปฏิฆะนี่ .. เป็นตัวทำลายความสงบสุขแห่งจิตที่ร้ายกาจจริง ๆ
ปฏิฆะ จึงเป็นสภาวธรรมอย่างหนึ่ง ที่จัดว่าเป็นกิเลสเครื่องร้อยรัดจิตใจให้จมอยู่ในวัฏสงสาร
คือเป็นสังโยชน์ข้อที่ ๕ เพราะมัดสัตว์ทั้งหลายไว้กับทุกข์
ผู้ที่ละปฏิฆะได้ คือ พระอนาคามี และพระอรหันต์
หมายเหตุ : สังโยชน์ ๑๐ ได้แก่
๑. สักกายทิฐิ
๒. วิจิกิจฉา
๓. สีลัพพตปรามาส
๔. กามราคะ
๕. ปฏิฆะ
๖. รูปราคะ
๗. อรูปราคะ
๘. มานะ
๙. อุทธัจจะ
๑๐. อวิชชา
พระอาจารย์กฤช นิมฺมโล
เรียบเรียงจากตอบโจทย์บนนิมฺมโลเพจ
วันที่ ๘ มิถุนายน ๒๕๕๙
