ถาม ๑: ผมถือศีล ๕ ได้แค่ ๔ ข้อครับ
โดยมากจะผิดข้อ ๕ ครับ แต่นาน ๆ ๆ นานจริง ๆ จะผิดข้อ ๕ ครับ ผมควรทำอย่างไรครับ ?
จะเป็นบาปไหมครับ ?
ตอบ : ได้อย่างนี้ ก็ถือว่าดีมากแล้วนะ เราก็เพียรรักษาศีลทั้ง ๔ ข้อนั้นต่อไป อย่าได้ละเมิด
คุณความดีที่มีอยู่ ก็รักษาเอาไว้ให้ได้
ส่วนข้อ ๕ ถ้าผิดไปแล้ว ก็สมาทานใหม่ เราก็ระวังอย่าให้ผิดบ่อย และอย่าให้ถึงกับเมามายเสียสติ
เพราะมันจะพลาดไปผิดศีลข้ออื่น ๆ ได้อีก
ถาม ๒ : เราจะวางใจอย่างไรครับ เมื่อเห็นเขาฆ่าสัตว์ เช่น เขาฆ่าเพื่อทำอาหาร ?
ตอบ : ถ้าอยู่ในสถานการณ์ที่ช่วยอะไรไม่ได้ ก็เจริญอุเบกขา
คือมองว่า สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน และย่อมได้รับผลของกรรมที่ทำไว้เอง
มีคำเจริญอุเบกขาดังนี้
“สัพเพ สัตตา กัมมัสสะกา กัมมะทายาทา กัมมะโยนิ กัมมะพันธุ กัมมะปะฎิสะระณา, ยัง กัมมัง กะริสสันติ กัลยาณัง วา ปาปะกัง วา ตัสสะ ทายาทา ภะวิสสันติ”
แปลความว่า
เราทั้งหลายมีกรรมเป็นของ ๆ ตน เป็นผู้ได้รับผลของกรรม มีกรรมเป็นแดนเกิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย เราจักทำกรรมอันใดไว้ ดีหรือชั่ว เราจักเป็นผู้ได้รับผลของกรรมนั้น
ถาม ๓ : บ้านแฟนผมขายของชำ และแม่แฟนผมขายสุราด้วย ผมต้องวางใจอย่างไรครับ ?
ตอบ : ถ้าอยู่ด้วยกัน ก็ขอแนะนำ ดังนี้
๑. ไม่โฆษณาเชิญชวนให้ซื้อ ไม่มีโปรโมชั่น ไม่โชว์สินค้า ใครจะมาซื้อก็ถือว่าเป็นความประสงค์ของเขาเอง
๒. นำกำไรที่ได้จากการขายสุราไปทำบุญ และเน้นบุญในแง่เตือนให้เกิดสติ หรือเจริญปัญญาให้หายหลง
๓. ถ้ามีโอกาส ก็ปรึกษากัน เพื่อให้เห็นตรงกันว่ามีโทษ และหาทางเลิกขายสินค้าประเภทนี้
********
หมายเหตุ
บทสวด ปัญจอภิณหปัจจเวกขณะ (เช่นในหนังสือวัดสังฆทาน)
ที่ขึ้นต้นว่า ชะราธัมโมมหิ
เป็นคำสำหรับพิจารณาตนเอง
คำภาษาบาลีจะเป็นอย่างหนึ่ง
คำเจริญอุเบกขา
ที่ขึ้นต้นว่า สัพเพ สัตตา
พิจารณาไปที่สัตว์ทั้งหลาย
คำภาษาบาลีก็จะเป็นอีกแบบหนึ่ง
#ปัญจอภิณหปัจจเวกขณ์
ข้อที่พึงพิจารณาเนือง ๆ ๕ ประการ
๑. ชะราธัมโมมหิ เรามีความแก่เป็นธรรมดา
ชะรัง อะนะตีโต จะล่วงพ้นความแก่ไปไม่ได้
๒. พะยาธิธัมโมมหิ เรามีความเจ็บไข้เป็นธรรมดา
พะยาธิง อะนะตีโต จะล่วงพ้นความเจ็บไข้ไปไม่ได้
๓. มะระณะธัมโมมหิ เรามีความตายเป็นธรรมดา
มะระณัง อะนะตีโต จะล่วงพ้นความตายไปไม่ได้
๔. สัพเพหิ เม ปิเยหิ มะนาเปหิ นานาภาโว วินาภาโว เราจักพลัดพรากจากของที่รัก ของชอบใจทั้งหลาย
๕. กัมมัสสะโกมหิ เรามีกรรมเป็นของๆตน
กัมมะทายาโท เราจักเป็นผู้รับผลของกรรมนั้น
กัมมะโยนิ เรามีกรรมเป็นแดนเกิด
กัมมะพันธุ เรามีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์
กัมมะปะฏิสะระโน เรามีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย
ยัง กัมมัง กะริสสามิ เราทำกรรมอันใดไว้
กัลฺยาณัง วา ปาปะกัง วา เป็นกรรมดีก็ตาม เป็นกรรมชั่วก็ตาม
ตัสสะ ทายาโท ภะวิสสามิ เราจักต้องเป็นผู้รับผลแห่งกรรมนั้น
……
พระอาจารย์กฤช นิมฺมโล
เรียบเรียงจากตอบโจทย์บนนิมฺมโลเพจ
วันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐
